Stichting LightRec, de organisatie die verantwoordelijk is voor de inzameling en verwerking van afgedankte verlichting en armaturen in Nederland, ziet zeker nog mogelijkheden om meer afgedankte verlichting en armaturen op te halen en te recyclen. Hulp van de professionele sector is daarbij onmisbaar.
Hoe zat het ook alweer? Energiezuinige lampen en armaturen moeten na het einde van hun levensduur worden ingeleverd voor recycling. Die wettelijke verplichting vloeit voort uit Europese regelgeving. Die bepaalt sinds kort dat elk jaar een hoeveelheid ‘oude’ elektrische en elektronische apparatuur (waaronder ook lampen en armaturen) moet worden opgehaald die overeenkomt met 65% van het volume van nieuw op de markt gebrachte apparatuur in de drie jaar ervoor – de zogeheten Put On Market of POM.
Op dit moment wordt die inzameldoelstelling van 65% nog niet gehaald. Een belangrijke reden daarvoor is dat vrijwel alle vormen van verlichting die nu op de markt komen bestaan uit ledlampen en led-armaturen. Die hebben een veel langere levensduur en gaan in sommige gevallen tot wel 20 jaar mee. Dit levert dus veel minder afval op vergeleken met bijvoorbeeld tl-buizen, die na vijf jaar al vervangen moeten worden. Kortom, het duurt dan een aantal jaar voor het inzamelpercentage voor ledlampen het huidig percentage van oude lampen evenaart. Aangezien de inzameldoelstelling wordt bepaald door de POM wordt het in die tussenjaren moeilijk de gestelde 65% te halen.
Oudijzer
Maar er is ook nog een andere reden dat we de Europese inzamelnorm nu niet halen, en dat is dat grote hoeveelheden lampen en armaturen die vrijkomen bij renovaties van kantoren en utiliteitsgebouwen niet in het inzamelsysteem terechtkomen. Hoe dat kan legt Gied van Hoorn, directeur van Stichting LightRec uit: “In de sloop- en installatiesector verdwijnen veel afgedankte armaturen als ‘oudijzer’ in het grijze circuit, soms met lampen en al. Dat ‘oudijzer’ wordt wel verwerkt, maar telt niet mee als ingezameld e-waste.”
Om een beter beeld te krijgen van deze problematiek sloot LightRec (samen met een aantal andere producentenstichtingen) in 2018 een zogeheten stimuleringsdeal met de leden van de metaalbranche MRF (Metaal Recycling Federatie). Afspraak was dat de aangesloten metaalrecyclers gedurende een jaar alle afgedankte armaturen die zij binnenkregen apart zouden registreren, en conform regelgeving zouden (laten) verwerken. Daarvoor werd een vergoeding afgesproken. Hoewel de deal momenteel geëvalueerd wordt, maakt deze zogeheten MRF-deal volgens Van Hoorn duidelijk dat goede afspraken met brancheverenigingen zoals Techniek Nederland, in combinatie met een aantrekkelijk pakket aan incentives, de komende jaren kan bijdragen aan een snellere groei van de inzamelresultaten.
In Nederland regelt Wecycle in opdracht van Stichting LightRec de inzameling en recycling van lampen en armaturen. Meer weten? Kijk op wecycle.nl/installateurs.
